کد خبر : ۶۶۹۹۱ دسته : اجتماعی , اصفهان , پیشنهاد سردبیر , تاریخ انتشار : ۱۲:۰۹ - شنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۴
اندازه فونت نسخه چاپی
مفتاح گزارش می‌دهد:

سمفونی کوچ عشایر همچنان آهنگ زندگی می‌نوازد

به گزارش مفتاح،صدا می‌آید،صدای هیاهو، صدای زنگوله بزغاله‌ها و بره‌ها، آن دور دورها کمی خاک هوا شده است،اما میان این گرد و خاک‌ها عجب تقارن رنگی قشنگی در قاب طبیعت ایجاد شده است،جست و خیز بره‌های کوچک در میان دشت سبز و همراهی چند زن با دامن چین‌چین رنگی، وای که چه زیباست این حرکت زندگی، دل بیننده را به مهمانی رنگ‌ها می‌برد.

کمی گوش بخوابانی سمفونی کوچ عشایر را می‌شنوی، اینجا سمیرم است،جایی که زندگی عشایری با تمام تلخ و شیرینش با تمام مصائب و مواهبش، هنوز در گوشه و کنار این مرز و بوم در جریان است و نفس مي‌كشد.

 چه زیباست! این شیوه خاص زندگی، وقتی در میان جاذبه‌های عصر تکنولوژی كهن‌ترین شیوه زیست بشر را می‌بینید زمانی که کوچ‌نشینان با طبيعت يكي مي‌شوند و در مسير باد قدم مي‌گذارند.

شاید همین شیوه خاص زندگی عشایر سبب شده است که به عنوان «دیدنی‌ترین جاذبه زندگی ماشینی امروز» لقب بگیرند.

78678

جالب است! عشایر هنوز به شیوه‌ای باورنكردنی و سنتی پایبند سنن و آداب و رسوم گذشته خود هستند و همین حفظ اصالت جاذبه‌ای برای شهرنشینان قربانی تکنولوژی امروزی شده است.

هر چند که مظاهر تکنولوژی همچون موبایل،استفاده از وسایل نقلیه و سایر وسایل زندگی از بکر بودن زندگی عشایری کاسته و آن را تحت تاثیر قرار داده است،اما همچنان چهارچوب زندگی عشایر پابرجاست.

زندگي عشايري يك دنياي هيجان‌انگيز و در عين حال پر مشقت است،از آن نوع زندگي‌هايي كه وقتي مي‌بينيم‌شان، “مي‌گوييم خوش به حالشان” اما با اين‌حال بيش از چند ساعت و نهایتا چند روز را نمي‌توانيم با نوع زندگي‌ آن‌ها سر كنيم.

1

زندگی عشایری آن چندان هم بي‌دغدغه و آسوده نيست،گویی «دل خوش سیری چند» هم در میان عشایر نفوذ کرده است، انگار گذر زمان و روزگار خوشی‌ها و آزادی در دل طبیعت را از آنها هم گرفته است؛ اما هنوز زندگی‌شان در جریان است و تکاپو،اما آنها آن طرف کوه و ما این طرف کوه!

زندگی عشایر مبتنی بر دام و مرتع است و هر کدام دستخوش تحول بشود به زندگی و کوچ عشایر تاثیر می‌گذارد، چند سالی می‌شود که عشایر کوچ‌رو استان اصفهان با خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کنند،آنان در طول سفر ییلاقی خود هیچ منبع آبی برای خود و دام‌های خود ندارند و باید همراه خود آب داشته باشند.

گویی زندگی عشایر هم همانند زندگی شهری در این عصر تکنولوژی در حال تغییر است، دیگر همه عشایر دنبال هم و به صورت یک صف طولانی کوچ نمی‌کنند بلکه به صورت طایفه‌ای و دسته‌ای کوچ می‌کنند.

78

دیگر زنان عشایر چندان پایبند لباس سنتی و پوشیدن دامن چین‌چین نیستند و دخترکان عشایری لباس امروزی به تن کرده‌اند، اما هنوز چهره‌های آفتاب خورده آنها و دستان زحمت‌کش آنها حکایت از گذر سخت روزهای زندگی دارد.

دیگر اسب، قاطر، گاو و گوسفند و بزها تنها باربرهای عشایر نیستند و همراه هر دسته عشایر وانت‌های آبی رنگی وجود دارد که در آن بزغاله‌های تازه به دنیا آمده و سایر وسایل کوچندگان در آن قرار داده شده است و سالمندان عشایر با همان خودرو جابه‌جا می‌شوند.

8

عشاير بايد مطابق تقويم کوچ از قشلاق به مناطق ييلاقي حرکت کنند به طوري که طبق تقويم عشاير بايد از دهم ارديبهشت ماه کوچ خود را آغاز و در 20ارديبهشت ماه وارد مناطق مرزي سميرم شوند و در 25همان ماه وارد شهرستان سميرم و در مراتع معين خود مستقر شوند، اما متاسفانه در سال جاري شاهد حرکت و کوچ زودهنگام عشاير به اين منطقه بودیم که همین مسئله باعث شد یکی از عشایر مبلغ هشت میلیون و 300 هزار تومان به دلیل کوچ زود هنگام و دام اضافه جریمه شود که با شرایطی که عشایر دارند عملا صدور چنین جریمه‌‌ای قابل تامل و تعجب‌انگیز به نظر می‌رسد.

بسته شدن راه‌ها، تامین علوفه عشایر را از بین برده است و از طرف دیگر نیز توسعه قرق مناطق سبب شده عشایر مجبور شوند از راه آسفالته استفاده کنند که این مشکل بزرگی برای عشایر ایجاد کرده است.

سمیرم 4 هزار و 750 نفر عشایر کوچنده دارد،این عشایراز 70 تیره وچهار طایفه هستند که، شامل ، طایفه دره شوری ،شش بلوکی،عمله و فارسی مدان هستند که شهرستان سمیرم محل ییلاقی آنها است، که با عشایر منطقه شهرضا و دهاقان که 550 خانوار هستند، جمعا 5 هزار و 300 نفر کل عشایر قشقایی است که از منطقه قشلاقی فارس،بوشهر و کهکیلویه و بویر احمد به منطقه ییلاقی سمیرم کوچ می‌کنند.

بخشی از شرق خوزستان آقاجاری نام دارد که عشایر پنج ماه سال را در آن می‌مانند و در آغاز فرودین ماه به سمت سمیرم می‌آیند و از اوایل شهریور ماه یواش یواش از سمیرم خارج می‌شوند و این کوچ تا اواخر آبان ماه ادامه دارد تا از شهرستان خارج شوند.

اکنون زمان قشلاق عشایر کوچنده سمیرم است که برخی از طایفه‌ها از اوایل شهریور ماه کوچ خود را آغاز و تا کنون بیش از نیمی از عشایر کوچنده سمیرم را ترک کرده‌اند.

emdad35

عشایر منطقه ییلاقی سمیرم امسال تابستان بسیار سختی را گذرانده‌اند.مشکل کمبود آب و گرانی علوفه از یک طرف و نخریدن محصولات دامی و گوشت عشایر از سوی دیگر زندگی را بر عشایر بسیار سخت‌تر کرد،چنانکه برخی از عشایر برای فروش محصولات دامی خود 18 روز دام خود را در یکی از شهرستان‌ها بردند اما خریداری برای آنها پیدا نشد که سود عاید عشایر شود،

وزش باد شدید و بارش باران سیل‌آسا امسال بر تلخی کام عشایر اضافه کرد و وزش باد شدید موجب شد که چادر بسیاری از عشایر پاره و خسارت زیادی به آنها وارد شود.متاسفانه در این شرایط سخت هیچ کمکی به عشایر نشد و گویا فقط هلال احمر به سیل زدگان خسارت دیده کمک کرد.

آن طور که عشایر کوچنده می‌گویند، به طور میانگین سالانه بین 40 تا 60 میلیارد تومان خسارت به تولید گوشت، محصولات دامی، باغات، زراعت و کشاورزی آنها وارد می‌کند که 30 میلیارد تومان این خسارت فقط به محصولات دامی است.

زندگی به سبک کوچ به خودی خود سختی زیادی دارد،آن هم در شرایطی که عصر تکنولوژی همه جا را فرا گرفته است،اما این دیده نشدن عشایر و کم اهمیتی مسئولان به این قشر از افراد جامعه آنها را به شدت دلسرد و خسته از این سبک زندگی کرده است اما از آنجایی که عشایر مردمی سخت‌کوش و قانع هستند در میان این همه بی‌مهری‌ها زندگیشان همچنان جاری است و در مقابل همه ناملایمتی‌ها ایستادگی می‌کنند.

موقع ییلاق به سمیرم50 روز حمام نرفتیم/ بین راه آبی وجود ندارد که بخواهیم مسائل بهداشتی را رعایت کنیم

6676

شوکت رضایی 44 ساله یکی از زنان عشایر است، وی چهار فرزند دارد که در فیروز آباد درس می‌خوانند، وی سخت‌ترین روزهای امسال را در مراتع خشک و چهار روز را موقع ورود به سمیرم پشت قرق گذرانده است.

این زن عشایر می‌گوید، بیشترین کار ما دامداری و تولید لبنیات است و کمتر به فرش‌بافی مشغول هستیم.

عشایر بسیار مظلوم هستند و از نظر بهداشت و خدمات بعد از شهرهای بزرگ و روستاها، در انتها قرار دارند، یکی از زنان عشایری می‌گفت، زندگی بسیار سختی داریم و امسال موقع کوچ دوماه در راه بودیم و 50 روز حمام نرفتیم و واقعا از نظر بهداشتی بسیار مشکل داریم اما چاره‌ای نداریم، چرا که در بین راه آبی وجود ندارد که بخواهیم مسائل بهداشتی را رعایت کنیم.

این زن جوان عشایری که متولدسال 67 و دارای یک پسر کوچک و یک بلوز و دامن ساده پوشیده بود،افزود:حتی یکی از دلایلی که دیگر لباس مخصوص عشایر را نمی‌پوشیم همین است،چون شستشوی این لباس‌ها بسیار سخت است و ما ترجیح می‌دهیم در هنگام کوچ یک بلوز و دامن بپوشیم که هر وقت کثیف شد با اندک آب قابل شستن باشد.

پولی برای ساخت خانه و یکجانشینی نداریم

10

عبدالله نجفی 42 ساله نیز از مردان عشایر است که می‌گوید موقع کوچ به سمت سمیرم از فیروزآباد صبح زود راه افتادیم و با کلی مشکل مواجه شدیم و شش سالی هست که در سختی کوچ می‌کنیم.

وی با اشاره به مشکلاتی که در تابستان امسال در خصوص سیل پیش آمد،گفت: ما علاقمند به یکجانشینی هستیم اما اگر گوسفندانمان را بخواهیم، بفروشیم، نمی‌توانیم مکانی را خریداری کنیم چرا که سرمایه زیادی نداریم و فقط پولمان هزینه قطعه زمینی کوچک می‌شود.

این مرد عشایری بیان کرد: به عنوان مثال 250 راس دام داریم که برای چهار نفر است که وقتی سهم‌ها تقسیم شود، پول زیادی دستگیرمان نمی‌شود و فقط می‌توانیم زمین کوچکی بخریم.

89

وی ادامه داد:اکنون بزرگترین مشکل ما عشایر دام‌های گله تشنه و خشک است چرا که همه جای مسیر عبور عشایر را افراد محلی منطقه، بین راه و جنگلبانی به عنوان صاحب زمین گرفتند و نامه قرق بانی دارند و نمیگذارند عشایر رد شوند.

نجفی در پاسخ به اینکه حاضر به یکجانشینی هستید،گفت: با این وضعیت زمین هم نمی‌توانم بخریم،چرا که با وضعیت علوفه‌ای که داریم و جوی کیلویی 1400تومان،عملا در حال ضرر دادن هستیم و تا کنون 120 کُره ما به علت بیماری دام از بین رفتند.

گل افشان قراخلو از طایفه دره شوری است که سوار بر وانت شده است،6 تا بچه دارد که همه آنها تحصیل کرده هستند و تقریبا یکجانشین شده‌اند،وی می‌گوید به دلیل اینکه توان راه رفتن ندارم موقع کوچ سوار بر وانت می‌شوم.

وی با بیان اینکه تمایل زیادی برای یکجانشینی دارد، گفت:در خانه ماندن را دوست دارم و وقتی حوصله‌ام سر می‌رود به خانه فرزندانم می‌روم.

این زن عشایر در مورد پخت غذا در کوچ بیان کرد:خوراک ما بیشتر بادمجان،سیب‌زمینی و تخم مرغ است.

ما عشایر زیر پرچم جمهوری اسلامی هستیم اما داریم زجر می‌کشیم

unnamed

نصرالله رستم‌نژاد طایفه قزل لو عمله یکی دیگر از مردان عشایر است که تمایل زیادی برای صحبت و درد دل دارد،وی با وجود اینکه لباس‌های کهنه و تقریبا مندرسی به تن داشت،اما بسیار خوب صحبت می‌کرد و با لحنی که شاکی از وضعیت بود،گفت: خیلی قبل پیش عشایر مسیر مشخصی داشتند اما اکنون عشایر مسیر مشخص از استان اصفهان و فارس ندارند.

وی تاکید کرد: ما عشایر زیر پرچم جمهوری اسلامی هستیم اما داریم زجر می‌کشیم و از این وضعیت خسته شده‌ایم و واقعا از مسئولان درخواست داریم تکیلف ما را مشخص کنند یا اینکه ما عشایر را جمع‌آوری کنند و یا اینکه امکانات زندگی عشایری را برای ما فراهم کنند.

این مرد عشایری افزود: جاده،باغ،بستان و تمامی دور و بر مسیر ورودی عشایر برای ییلاق و قشلاق قرق است و هر قسمت در مالکیت یک جا است و حتی اجازه استراحت را هم به ما نمی‌دهند.

به گزارش مفتاح؛ عشایر از یک سو علاقه‌مند به ادامه سبک زندگی خود هستند و از سوی دیگر به دلیل محدودیت‌های حاکم زندگی خود ناراضی هستند و این در حالی است که در شرایط فعلی تخریب مراتع روند افزایشی داشته و دیگر مرتع و ایل راه و محل اطراقی برای عشایر وجود ندارد، چرا که هر جا که بوده مردم کشت کرده‌اند و نسبت تخریب و تصرف قانونی و غیر قانونی رشد مضاعف داشته است.

اما جای این نکته باقی می‌ماند که اگر بنا باشد عشایر یک جا ماندگار شوند باید به چه شغلی اشتغال پیدا کنند و از سوی دیگراگر قرار باشد به همان زندگی کوچی خود ادامه بدهند و قشلاق و ییلاق داشته باشند چه شرایط رفاهی برای آنها فراهم است در حالی که به سختی زندگی می‌کنند.

 

گزارش از نفیسه راهداری؛ عکس،حمیدرضا نیکومرام

 

 

 

ارسال نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 + 7 =


صوت و فیلم

گزارش تصویری